12.02.23 | Kontrola trzeźwości pracowników

W dniu 21 lutego 2023 r. wchodzi w życie nowelizacja przepisów, w wyniku której do Kodeksu pracy zostaną wprowadzone przepisy umożliwiające pracodawcy przeprowadzanie kontroli trzeźwości pracowników oraz kontroli na obecność w ich organizmach środków działających podobnie do alkoholu, w tym narkotyków. Wykaz środków działających podobnie do alkoholu zostanie określony w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 22^1g Kodeksu pracy.

Przepisy umożliwią pracodawcy dokonywanie także kontroli prewencyjnej, a nie tylko w sytuacji, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że pracownik stawił się w pracy w stanie po użyciu alkoholu albo w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu.

Przeprowadzanie przez pracodawcę badań stanu trzeźwości pracowników oraz na obecność w ich organizmach środków działających podobnie do alkoholu będzie możliwe pod warunkiem wprowadzenia takiej kontroli odpowiednio w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu. Pracodawca może wprowadzić kontrolę, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrony mienia. W unormowaniach dotyczących kontroli pracowników należy ustalić:

• grupę lub grupy pracowników objętych kontrolą trzeźwości i kontrolą na obecność środków działających podobnie do alkoholu;
• sposób przeprowadzania kontroli, w tym rodzaj urządzenia wykorzystywanego do kontroli;
• czas i częstotliwość przeprowadzania kontroli.

O wprowadzeniu kontroli trzeźwości oraz kontroli na obecność w organizmach pracowników środków działających podobnie do alkoholu pracodawca musi poinformować pracowników w sposób u siebie przyjęty nie później niż 2 tygodnie przed rozpoczęciem jej przeprowadzania. Natomiast nowozatrudnionym pracownikom objętym kontrolą pracodawca musi przekazywać przed dopuszczeniem ich do pracy odpowiednie informacje w tym zakresie w postaci papierowej lub elektronicznej.

Warunki i metody przeprowadzania badań na obecność alkoholu w organizmie pracownika oraz badań na obecność w organizmie pracownika środków działających podobnie do alkoholu przez pracodawcę zostaną określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 22^1g Kodeksu pracy (projekt rozporządzenia dostępny jest na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji).

Kontrolę trzeźwości oraz kontrolę na obecność w organizmie innych środków pracodawca może wprowadzić w stosunku do osób fizycznych zatrudnionych na innej podstawie niż stosunek pracy (np. zleceniobiorców) oraz osób fizycznych prowadzących na własnych rachunek działalność gospodarczą (samozatrudnionych).

Pamiętaj! Pracodawca nie ma obowiązku wdrożenia kontroli trzeźwości pracowników lub kontroli na obecność w ich organizmach środków działających podobnie do alkoholu przez jej ustalenie w postanowieniach układu zbiorowego pracy, regulaminu pracy albo w obwieszeniu. Brak jednak wprowadzenia kontroli w postanowieniach odpowiedniego aktu uniemożliwi pracodawcy dokonywanie samodzielnej kontroli pracowników. W takiej sytuacji badanie pracownika na obecność alkoholu lub innego środka w organizmie będzie mógł przeprowadzić tylko uprawniony organ powołany do ochrony porządku publicznego (Policja).