25.11.20 | Obowiązek podania kryteriów doboru do zwolnienia

Zgodnie z art. 30 § 4 Kodeksu pracy w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy.

Na gruncie tak skonstruowanego przepisu utrwaliło się stanowisko orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika samo wskazanie ogólnych przyczyn wypowiedzenia, takich jak zmiany organizacyjne, czy redukcja zatrudnienia u pracodawcy, nie realizuje w pełni obowiązku określonego tym przepisem, jeżeli w uzasadnieniu wypowiedzenia pracodawca nie wskazuje kryteriów doboru do zwolnienia, które  pracodawca brał pod uwagę wyznaczając danego pracownika do zwolnienia. Wskazanie samej ogólnej przyczyny spowodowanej wprowadzanymi zmianami w strukturze zatrudnienia w sytuacji, gdy pracodawca dokonuje wyboru pracowników do zwolnienia, stanowi naruszenie przepisu art. 30 § 4 Kodeksu pracy.

W razie wypowiedzenia umowy o pracę z uwagi na likwidację stanowiska pracy pracodawca ma obowiązek wskazać kryteria, którymi kierował się wybierając pracownika spośród innych wykonujących tę samą pracę (postanowieniem SN z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II PK 158/18).  Dopiero wskazanie kryteriów doboru pracownika do zwolnienia, jako uzupełnienie ogólnie określonej przyczyny rozwiązania stosunku pracy w postaci zmian organizacyjnych, uwidacznia cały kontekst sytuacyjny, w jakim doszło do zwolnienia konkretnej osoby i pozwala pracownikowi zorientować się, dlaczego to jemu złożono tej treści oświadczenie woli oraz podjąć próbę podważenia zasadności dokonanego przez pracodawcę rozwiązania stosunku pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II PK 129/18).

Należy zatem pamiętać, że w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika, w sytuacji gdy pracodawca dokonał wyboru pracownika do zwolnienia spośród innych wykonujących tę samą pracę,  muszą być wskazane:

1. ogólna przyczyna wypowiedzenia, w szczególności taka jak: redukcja etatów w związku ze spadkiem obrotów wobec wprowadzonych ograniczeń na terenie kraju służących zapobieganiu zarażeniem wirusem SARS-CoV-2;
2. kryteria doboru do zwolnienia, tj. co pracodawca wziął pod uwagę typując określonego pracownika do zwolnienia; kryteriami doboru do zwolnienia mogą być kwalifikacje zawodowe, umiejętności i doświadczenie zawodowe, dotychczasowy przebieg pracy i stosunek do obowiązków pracowniczych, przydatność pracownika do pracy,  dyspozycyjność pracownika, w związku z potrzebą zapewnienia prawidłowego funkcjonowania zakładu pracy; pracodawca ma prawo wyznaczenia kryteriów, które umożliwiają wyselekcjonowanie pracowników posiadających cechy (kompetencje, predyspozycje, umiejętności) pożądane przez pracodawcę.